Nakliye Sözlüğü
Uluslararası taşımacılıkta sık kullanılan Incoterms ve lojistik terimlerinin açıklamaları.
Teslim şekilleri ve lojistik terimleri, bir taşıma işinde kimin hangi masrafı ve riski üstlendiğini belirler. Aşağıdaki terimler sözleşmelerde ve fatura yazışmalarında en sık karşılaşacaklarınızdır.
Aramanıza uygun terim bulunamadı.
C
- CFR — Mal Bedeli ve Navlun
- Cost and Freight. Satıcı, malı belirlenen varış limanına ulaştıracak navlunu öder ve ihracat gümrüğünü yapar. Ancak risk, mal yükleme limanında gemiye yüklendiği anda alıcıya geçer; yani masraf ve risk farklı noktalarda el değiştirir. Sigorta yükümlülüğü satıcıda değildir.
- CIF — Mal Bedeli, Sigorta ve Navlun
- Cost, Insurance and Freight. CFR'deki yükümlülüklere ek olarak satıcı, taşıma süresince geçerli deniz sigortasını da yaptırır ve primini öder. Risk yine yükleme limanında gemiye yükleme anında alıcıya geçer. Yalnızca deniz ve iç su taşımacılığında kullanılır.
- CIP — Taşıma Ücreti ve Sigorta Ödenmiş Olarak Teslim
- Carriage and Insurance Paid To. CPT'deki yükümlülüklere ek olarak satıcı, taşıma sigortasını yaptırır ve primini öder. Risk yine ilk taşıyıcıya teslim anında alıcıya geçer. Her taşıma şekli için kullanılabilir.
- CMR
- Uluslararası karayolu taşımacılığını düzenleyen sözleşme (Convention relative au contrat de transport international de Marchandises par Route) ve bu sözleşmeye dayanan taşıma belgesi. CMR sigortası, taşıyıcının yüke karşı sorumluluğunu sözleşme hükümleri çerçevesinde karşılar.
- CPT — Taşıma Ücreti Ödenmiş Olarak Teslim
- Carriage Paid To. Satıcı, malı kararlaştırılan varış yerine taşıyacak ücreti öder ve ihracat gümrüğünü yapar. Risk, mal ilk taşıyıcıya teslim edildiği anda alıcıya geçer. Her taşıma şekli için kullanılabilir.
D
- DAF — Sınırda Teslim (yürürlükten kalktı)
- Delivered At Frontier. Satıcı, ihracat gümrüğü yapılmış malı belirlenen sınır noktasında, ithalat gümrüğü yapılmadan alıcının emrine verirdi. Incoterms 2010 ile yürürlükten kaldırılmış ve yerini DAP almıştır. Eski sözleşmelerde karşılaşılabilir.
- DAP — Belirlenen Yerde Teslim
- Delivered At Place. Satıcı, malı belirlenen varış yerinde, boşaltmaya hazır biçimde taşıma aracı üzerinde alıcının emrine verir. İthalat gümrüğü ve vergileri alıcıya aittir. Incoterms 2010 ile DAF, DES ve DDU terimlerinin yerini almıştır.
- DDP — Gümrük Resmi Ödenmiş Olarak Teslim
- Delivered Duty Paid. Satıcı, ithalat gümrüğü dâhil tüm masraf, vergi ve riskleri üstlenerek malı belirlenen varış yerinde alıcının emrine verir. Satıcı için en fazla yükümlülük taşıyan teslim şeklidir.
- DDU — Gümrük Resmi Ödenmemiş Olarak Teslim (yürürlükten kalktı)
- Delivered Duty Unpaid. Satıcı malı belirlenen varış yerinde, ithalat vergileri ödenmeden alıcının emrine verirdi. Incoterms 2010 ile yürürlükten kaldırılmış ve yerini DAP almıştır.
- DEQ — Rıhtımda Teslim (yürürlükten kalktı)
- Delivered Ex Quay. Satıcı malı varış limanında rıhtım üzerinde alıcının emrine verirdi. Incoterms 2010 ile yürürlükten kaldırılmış, yerini önce DAT, Incoterms 2020 ile DPU almıştır.
- DES — Gemide Teslim (yürürlükten kalktı)
- Delivered Ex Ship. Satıcı malı varış limanında gemi üzerinde, ithalat gümrüğü yapılmadan alıcının emrine verirdi. Incoterms 2010 ile yürürlükten kaldırılmış ve yerini DAP almıştır.
- DPU — Boşaltılmış Olarak Teslim
- Delivered at Place Unloaded. Satıcı malı belirlenen varış yerinde taşıma aracından boşaltarak teslim eder. Boşaltma yükümlülüğü satıcıda olan tek Incoterms terimidir. İthalat gümrüğü ve vergileri alıcıya aittir. Incoterms 2020'de DAT'ın yerini almıştır.
E
- Export Letter of Credit — İhracat akreditifi
- İthalatçının bankası aracılığıyla açtırdığı, ihracatçıya belirlenen belgeleri ibraz etmesi hâlinde ödeme garantisi veren belge. Tarafların birbirini tanımadığı işlemlerde ödeme riskini azaltır.
- EXW — Ticari İşletmede Teslim
- Ex Works. Satıcı malı kendi işletmesinde (fabrika, depo vb.) alıcının emrine hazır tutar. Yükleme, taşıma, ihracat gümrüğü ve tüm masraf ile riskler alıcıya aittir. Satıcı için en az yükümlülük taşıyan teslim şeklidir.
F
- FAS — Gemi Doğrultusunda Teslim
- Free Alongside Ship. Satıcı malı belirlenen yükleme limanında gemi doğrultusunda rıhtıma veya mavnaya bıraktığında teslim gerçekleşmiş sayılır. Bu noktadan itibaren masraf ve riskler alıcıya aittir. Yalnızca deniz ve iç su taşımacılığında kullanılır.
- FCA — Taşıyıcıya Teslim
- Free Carrier. Satıcı, ihracat gümrüğünden geçirdiği malı belirlenen yerde alıcının seçtiği taşıyıcıya teslim ettiğinde yükümlülüğü sona erer. Risk bu noktada alıcıya geçer. Her taşıma şekli için kullanılabilir.
- Feeder — Besleme gemisi
- Birden çok taşıma aracının kullanıldığı sevkiyatlarda, yükü küçük limanlardan ana aktarma limanına taşıyan veya oradan dağıtan ara gemi.
- FIFO — İlk giren, ilk çıkar
- First In, First Out. Depoya ilk giren ürünün ilk sevk edileceği stok yönetim yöntemi. Raf ömrü olan ürünlerde bekleme süresini kısaltmak için kullanılır.
- FOB — Gemi Bordasında Teslim
- Free On Board. Satıcı, ihracat gümrüğünden geçirdiği malı belirlenen yükleme limanında gemiye yüklediğinde yükümlülüğünü yerine getirmiş olur. Risk, mal gemiye yüklendiği anda alıcıya geçer. Yalnızca deniz ve iç su taşımacılığında kullanılır.
- Force Majeure — Mücbir sebep
- Sözleşmede yer alan ve tarafların önceden öngöremediği, meydana geldiğinde yükümlülüklerin yerine getirilmesini imkânsız kılan olağanüstü durumlar. Doğal afet, savaş ve grev tipik örnekleridir.
- Foreign Trade Zones — Serbest bölgeler
- Gümrüğe tabi malların vergi ödenmeden getirilip depolanabildiği, aktarılabildiği, paketlenebildiği veya işlenebildiği özel bölgeler. Vergi yükümlülüğü, mal bölgeden ülke içine çıkarıldığında doğar.
- Forwarding Agency — Nakliye komisyoncusu
- Yurt dışına mal sevkiyatında uzmanlaşmış firma. Taşımanın yanı sıra sigorta, gümrükleme ve belge düzenleme gibi işlemleri gönderici adına yürütür.
- Freight Forwarder — Navlun komisyoncusu
- Tam araç doldurmayan (parsiyel) gönderileri toplayıp birleştiren ve taşıyan aracı firma. Küçük gönderileri konsolide ederek gönderici adına daha ekonomik taşıma sağlar.
I
- Incoterms
- Milletlerarası Ticaret Odası'nın (ICC) yayımladığı, uluslararası satışta teslim şekillerini tanımlayan kurallar bütünü. Satıcı ile alıcı arasında masrafların, risklerin ve gümrük yükümlülüklerinin nerede el değiştirdiğini belirler. Yürürlükteki sürüm Incoterms 2020'dir.
Yükünüz için teklif alın
Yükleme ve teslimat bilgilerinizi iletin, operasyon ekibimiz size dönsün.